همانطور که می دانید زمین در مدار تقریباً مشخصی به دور خورشید می چرخد و این گردش زمین به دور خورشید سبب حرکت ظاهری خوشید در طول یک سال است. به همین دلیل هر روز محل طلوع و غروب خورشید اگرچه تقریباً شرق و غرب است امّا مقدار اندکی با روز قبل تفاوت دارد.
پس از دید ناظر زمینی خورشید در طول یک سال مسیری را در آسمان میپیماید که به آن مسیر «دايرة البروج » میگوییم.
از این رو تعریف دايرة البروج چنین است:
دايرة البروج مسیر ظاهری خورشید در آسمان در طول یک سال است.
اگر آسمان را مثل یک گنبد بالای زمین ببینیم، خورشید روی این گنبد حرکت میکند و مسیرش تقریباً یک دایره کامل را میپیماید. چرا که زمین به دور خورشید میگردد و این باعث میشود که از دید ناظر زمینی خورشید در آسمان حرکت کند.
زاویهی بین قطب و استوای زمین دقیقاً 90 درجه است. اما با دايرة البروج زاویه ای معادل 66.5 (تقریباً) درجه میسازد.
یعنی صفحهی مداری زمین دقیقا با صفحهی مداری خورشید منطبق نیست و با هم زاویه ای حدود 23.5 درجه دارند که این زاویه باعث به وجود آمدن فصول میشود.
یعنی در هر ماه، خورشید درون یکی از این 12 صورت فلکی قرار میگیرد، به طور مثال در ماه فروردین خورشید درون صورت فلکی حمل است.
متاسفانه برخی افراد نالایق و کم خرد از عدم شناخت کافی مردم جامعه نسبت به علم نجوم سوء استفاده کرده و آنها را با حرکت خورشید در این صور فریب میدهند.
آگاه باشید قرارگیری خورشید در هر یک از این صورت های فلکی هیچ خوشیمنی یا بدیمنی از نظر علمی ندارد و قرار گیری هر جرم آسمانی در موقعیتی خاص از آسمان هیچ تأثیری روی زندگی مردم ندارد مگر اثر گرانشی!
پس بدانید تنجیم، Astrology، طالع بینی و هر نام دیگری مشابه این ها که به چیزی مشابه پیشگویی و رمّالی منتهی شود، مشتی دروغ است و خرافات.
دانستن چیستی دايرة البروج لازمهی فهم مختصات دايرة البروجی است که در ادامه به آن می پردازیم
مختصات دايرة البروجي:
شبکه مختصات دايرة البروجي برای مشخص کردن موقعیت اجرام در نزدیکی دايرة البروج استفاده میشود. این سیستم شامل دو پارامتر اصلی است:
الف) طول دايرة البروجي (Ecliptic Longitude, λ):
مانند طول جغرافیایی بر زمین است و موقعیت جسم را روی طول دايرة البروج مشخص می کند، از نقطهی اعتدال بهاری شروع شده و از 0 تا 360 درجه اندازهگیری میشود؛ در واقع به کمک طول دايرة البروجي میتوان فهمید که جسم در چه نقطهای از مسیر سال قرار دارد
ب) عرض دايرة البروجي (Ecliptic Latitude, β):
مانند عرض جغرافیایی بر زمین است و زاویهی جسم نسبت به دايرة البروج را نشان میدهد که از 90+ تا 90- متغیر است
با ترکیب طول و عرض دايرة البروجي، میتوان موقعیت دقیق هر جرم روی این مسیر را مشخص کرد.
نکته: کاربرد اصلی شبکهی مختصات دايرة البروجي محاسبه و پیشبینی اتفاقات درون منظومهی شمسی بر حسب قواعد ثابت شدهی علمی است. مثل پیش بینی خورشید گرفتگی و ماه گرفتگی یا تعیین موقعیت دقیق سیارات.
نتیجه:
دایرهالبروج و شبکه مختصات دایرهالبروجی به ما کمک میکند تا موقعیت اجرام نزدیک به مسیر خورشید را بهصورت دقیق روی آسمان مشخص کنیم. این سیستم پایهای برای مطالعه حرکت سیارات، خورشید و ماه است.
