آشنایی باعطارد؛ با رازهای همسایه‌ جزغاله‌ی خورشید آشناشوید!

در میان درخشش خیره‌کننده خورشید، سیاره‌ای کوچک و اسرارآمیز به نام عُطارِد یا تیر پنهان شده است! این سیاره‌ی سنگی، که نزدیک‌ترین همسایه ما به ستاره منظومه شمسی است، با چالش‌های منحصر به فردی روبرو است: دمای سوزان در روز و سرمای کشنده در شب، سطحی پر از دهانه و غبار، و میدانی مغناطیسی ضعیف. اما همین شرایط سخت، عطارد را به یکی از جذاب‌ترین و شگفت‌انگیزترین اجرام آسمانی برای کاوش تبدیل کرده است. در این مقاله، سفری به دنیای کوچک و پرماجرای عطارد خواهیم داشت تا رازهای آن را کشف کنیم.

اقوام پیشین ، این سیاره را خوب می‌شناختند!

شناخت پنج تا از سیارات منظومه خورشیدی غیر از زمین ، به زمان های باستان بر می‌گردد ، چهارتای آنها یعنی : زهره ، مریخ ، مشتری و زحل ، آنقدر در آسمان شب درخشان هستند که پیدا کردن آنها در آسمان کار بسیار ساده‌ای است. ولی دیدن پنجمین این سیارات یعنی تیر ، به دلیل نزدیکی نسبتا زیاد آن به خورشید ، همواره با دشواری هایی همراه بوده است.چرا که مدار عطارد بسیار به خورشید نزدیک است و به همین خاطر ، دیدن آن با چشم های غیرمسلح فقط به دقایق نخستین غروب خورشید و یا لحظاتی پیش از سر زدن آفتاب منحصر می‌گردد! به همین خاطر یونانیان باستان در ابتدا آن را دو سیاره‌ی مجزا می‌پنداشتند!! سیاره درخشانی که در سحرگاهان ، پیش از طلوع خورشید می دیدند را آپولو نامگذاری کردند و سیاره پرنور آسمان غروب را Mercury (مرکوری) یعنی پیک بادپای خدایان می نامیدند!
سیاره تیر یا عطارد به وسیله مصریان باستان نیز کاملا شناخته شده بود. عطارد در افسانه های رومی نیز به نام هرمس یعنی خدای بازرگانی و سخنوری معروف بود و در بعضی افسانه های رومی ، ولکان یا رب النوع آتش و فلز نیز نام داشت!!

نگاه اجمالی به عطارد:

رصد دشوار سیاره عطارد از زمین!:

عطارد اغلب يكى ازدرخشان ترين اجرام آسمان است. عطارد در هنگام بيشترين درخشندگى اش از همه‌ى ستاره‌ها درخشان تر است و به همين علت از دوران باستان آن را مى شناخته اند. حركات آن، نقشى در باور مذهبی تمدن هاى مايايى، مصرى، يونانى، و رومى بازى مى‌كرده است.
عطارد اگرچه بسيار پرنور مى شود، اما آنقدر به خورشيد نزديک است كه به دشوارى مى توان آن را رصد كرد (گفته شده است كه كوپرنيک هرگز آن را نديده بود!!). ميانگين فاصله ‌ی عطارد از خورشيد فقط ٠,٣٨٧ واحد نجومى (برابر با ٥٧,٩ ميليون كيلومتر) است و كشيده ترين مدار را در بين سياره هاى منظومه‌ى شمسى دارد.
عطارد هم مانند همه‌ى سياره ها نور خورشيد را بازتاب مى كند. از آن جايى كه مدار عطارد به خورشيد بسيار نزدیک است، شدت آفتابى كه بر آن مى تابد به طور ميانگين حدود ٧ برابر شدت آفتاب روى زمين است. به علاوه، عطارد هميشه كم تراز 1.5 واحد نجومى از زمين فاصله دارد. اين عوامل نشان مى دهند كه چرا عطارد با اينكه ضريب بازتاب كمى به اندازه‌ى حدود 0.06 دارد (يعنى فقط 6 درصد از نور خورشيد راكه به سطح آن مى تابد بازتاب مى كند) همچنان درخشان ديده مى شود!!
هنگامى كه عطارد در آسمان در دورترين فاصله اش از خورشيد قرار مى گيرد، يعنى در بيشترين كشيدكى هاى شرقى وغربی ، بهترین زمان براى ديدن آن با چشم غیر مسلح است. در چند روز نزدیک بیشترین کشیدگی شرقی، عطارد اندکی پس از غروب آفتاب در ارتفاع کمی بر فراز افق مغرب به شکل «ستاره‌ی شامگاهی» دیده می‌شود. در چندروز نزدیک بیشترین کشیدگی غربی ، عطارد اندکی پیش از طلوع آفتاب از افق مشرق طلوع می‌کند و به شکل «ستاره‌ی صبحگاهی» دیده می‌شود.

از آن جایی که مدار سیاره‌عطارد بسیار به خورشید نزدیک است ، بیشترین کشیدگی آن فقط 28 درجه است. کره ‌ی سماوی به طور ظاهری در هر ساعت 15 درجه می‌چرخد (که در 24 ساعت می‌شود 360 درجه) بنابراین عطارد هرگز بیشتر از حدود 2 ساعت پیش از طلوع خورشید یا پس از غروب خورشید در آسمان دیده نمی‌شود. متاسفانه مدار کشیده‌ی عطارد و انحراف آن از صفحه‌ی دایرة البروج باعث می‌شود که در اغلب مواقع فاصله عطارد از افق در هنگام طلوع یا غروب آفتاب بسيار كم تر از ٢٨ درجه باشد. پس در برخى از كشيدگى ها موقعيت بسيار مطلوب ترى براى رصد عطارد ايجاد مى شود. در هر سال روى هم رفته شش يا هفت كشيدگى (هم شرقى وهم غربى) رخ مى دهند كه از ميان آنها معمولاً فقط دو كشيدگى براى رصد عطارد مطلوب اند.
بهترين زمان ها براى رصد كردن عطارد با چشم غير مسلح هنگام غروب و در سحرگاه است. اما بهترين زمان براى رصد تلسكوپى عطارد در طول روز است كه به بالاى آسمان مى‌رسد و از آشفتگى هاى جوّى نزديک افق فاصله مى گيرد. فيلتر آبى مى تواند بخش زيادى از نور آبى آسمان را خنثى كند.

عطارد هم مانند ماه ، اهله و فاز دارد!

هنگام رصد عطاردبه كمک تلسكوپ، تغييراتى در شكل و اندازه عطارد مشاهده مى شود. اين تغييرات آشكار را كه شبيه تغييرات ظاهرى ماه است، فاز مى نامند. بروز اين تغييرات به اين دليل است كه در زمانهاى مختلف قسمتهاى روشن سياره كه از زمين ديده مى شوند متفاوت مى باشند.
این پدیده اولین بار توسط گالیله مشهور ، کشف شد . این کشف گالیله که سیاره زهره نیز چنین رفتاری دارد ، مدارک اثبات گردش سیارات به دور خورشید را کامل کرد.
از آنجاكه عطارد و زمين هردو به دور خورشيد در گردشند، عطارد تقريبا درهر 116 روز يكبار نزديک گوشه اى از خورشيد ديده مى‌ شود. دراين هنگام تقريبا همه قسمت روشن اين سياره از زمين به شكل يک نقطه گرد و درخشان و تقريبا بدون هيج نشانى برروى آن رويت مى گردد. هنگامی که عطارد به دور خورشيد و به سمت زمين حركت مى كند، بخش كم وكمترى ازقسمتهاى روشن آن مشاهده مى شود. پس از تقريبا 36 روز، تنها نيمى ازسطح آن مشاهده مى شود. و پس از ٢٢ روز ديگر، به سمتى از خورشيد نزدیک مى‌شود كه زمين نيز در آن سمت قرار دارد و تنها بخش باريكى از قسمت روشن آن مشاهده مى گردد. مقدار قسمتهاى روشنى كه از زمين قابل رويت است به تدريج با عبور عطارد از مقابل خورشيد و دور شدن آن از زمين افزايش مى يابد.
هنگامی كه عطارد در سمتى از خورشيد قرار دارد كه زمين نيز در آن قسمت است، قسمت تاریک آن روبه زمين است. اين سياره معمولا دراين هنگام قابل رويت نيست چراكه مدارزمين وعطارد با زواياى مختلف نسبت به خورشيد قرار دارند. درنتيجه عطاردهميشه مستقيما از بين زمين وخورشيد عبور نمى كند. اين اتفاق که عطارد دقیقا از مقابل قرص خورشید از دید ناظر زمینی عبور کند را پدیده گذر می نامند و تنها در هر ٣تا١٣ سال يكبار رخ مى دهد و در آن هنگام سياره به صورت نقطه سياهى از مقابل خورشيد عبور مى كند.

پدیده‌ی گذر یا عبور سیاره‌‌ی عطارد (Transit):

عطارد تندتر از هرجسم دیگری در منظومه شمسی به دور خورشید می‌گردد. دوره تناوب ستاره ای آن، یعنی مدت زمانی که طول می کشد تا یکبار مدارش را طی کند، فقط 88 روز است. دوره تناوب هلالی آن یعنی مدت زمانی که طول می‌کشد تا از دید زمینی ، چرخه شکل ظاهری اش را یکبار کامل طی کند 116 روز یا یک سوم سال است . پس عطارد دست کم سه بار در سال از مقارنه‌ی درونی (هنگامی که بین زمین و خورشید قرار می‌گیرد) می‌گذرد. به این ترتیب شاید انتظار داشته باشید که گاهگاه نمايى از عطارد رادر هنگام گذر از جلوی قرص خورشيد ببينيد! چنين عبورى از جلوى خورشيد را «گذر خورشيدى» مى‌نامند. در واقع گذر عطارد از جلوی خورشید رویداد چندان متداولی نیست زیرا مدار این سیاره نسبت به صفحه‌ى دايرة البروج، ٧ درجه انحراف دارد! در نتيجه عطارد معمولاً در مقارنه‌ى درونى اش از بالا يا پايين قرص خورشيد مى گذرد.
براى اين كه گذر خورشيدى رخ بدهد خورشيد، عطارد، و زمين بايد تقريباً در يک خط راست قرار بگيرند. اين آرايش فقط در ارديبهشت و آبان هنگامى كه زمين نزديک خطِ فصل مشترک صفحه هاى مدار عطارد وزمين قرار مى‌گيرد، مى‌تواند رخ بدهد. حتى در اين هنگام هم گذر فقط هنگامى كه عطارد در مقارنه‌ى درونى است رخ مى‌دهد. نخستين گذر قرن بيست ويک در ١٧ آبان سال 1385 شمسی و نوامبر 2006 ميلادى رخ داد و دومين گذر در ١٩ ارديبهشت سال 1395 شمسی و ژوئن 2016 ميلادى به وقوع پیوست. جالب است بدانید که طولانى‌ترين گذر در ارديبهشت رخ مى‌دهد كه عطارد نزديک اوج است وبا سرعت نسبتاً كمترى مدارش را مى‌پيمايد. بيشترين مدت گذر خورشيدی عطارد ٩ ساعت است. عکس پیش رو ، به خوبی اثبات می‌کند که عطارد در مقایسه با خورشید وحتی لکه های آن چقدر کوچک است!!

حرکت مداری عطارد:

در دهه‌ى ١٨٨٠ ميلادى اخترشناس ايتاليايى جيوانى شياپارلى تلاش كرد تا کاوش و مشاهدات خود را به کمک تلسکوپ های مجهزی که در رصدخانه میلان نصب گردیده بود، آغاز کند و نخستين نقشه را از عطارد ترسيم كند. اما متأسفانه حتى با بهترين تلسكوپ هاى امروزی هم فقط چند عارضه‌ی کم نور و محو در عطارد دیده می‌شود. نمایی که شياپارلى از عطارد مى ديد آن قدر مبهم و ناواضح بود كه او را دچار اشتباهى بزرگ كرد كه تا بيشتر از نيم قرن پس از آن اصلاح نشد. شیاپارلی و دیگر ستاره شناسان ، تا اواسط دهه هفتاد میلادی، گمان می کردند که عطارد در هر 88 روز یکبار دور خود می چرخد و طول سال و روز آن برابر است و در واقع نیمکره‌ی رو به خورشید آن ، دارای یک روز ابدی و نیمکره‌ی پشت به خورشید آن، در یک شب جاودانی به سر می برد! تا اینکه مطالعات راداری که در سال 1965 توسط تلسکوپ رادیویی آره‌سی‌بو (Arecibo) صورت گرفت ، نشان داد که این سیاره در هر 58 روز یکبار به دور خود می چرخد.
نتایج اصلی و نهایی توسط فیزیکدان ایتالیایی ؛ جوزپه کولومبو به دست آمد . او تشخیص داد که سیاره در هر دوبار گردش به دور خورشید ، سه بار به دور خودش می‌چرخد! این یعنی هر یک ماه در عطارد، 20 سال طول می کشد!!!
چنین ارتباطی بین دوره تناوب چرخش و گردش ، در هیچ سیاره یا قمر دیگری در منظومه شمسی وجود ندارد!! علت اصلی این پدیده ، تاثیر گرانش بسیار قوی خورشید ، ناشی از نزدیکی سیاره به آن است.
بد نیست بدانید که در کنار همه‌ی اینها ، مدار عطارد دارای یک حرکت تقدیمی و دورانی هم می باشد ! که در اثر گرانش قدرتمند خورشید و سیارات دیگر به وجود آمده است. پیشنهاد می‌شود جهت آشنایی بیشتر با این پدیده خاص و جالب، مقاله‌ی مدار عجیب عطارد را مطالعه کنید!

بررسی سطح و جو سیاره ؛ علت اختلاف دمایی 600 درجه ای شب و روز عطارد و وجود یخ درآن چیست؟؟!

جدای از شباهت عطارد با ماه در بحث اهله ، سطح عطارد نیز بسيار شبيه به سطح ماه است!
اين سياره تقريبا 6 درصد از نور تابيده شده ازخورشيد را باز مى تاباند. اين مقدار شبيه به مقدار بازتاب نور از سطح ماه است. تشابه دیگر اینکه مانند ماه، سطح عطارد با لايه اى نازک از ماده معدنى به نام سيليكات به شكل ذراتى كوچک پوشيده شده است. اين سياره همچنين داراى دشتهاى مسطح پهناور، شيب‌هاى صخره اى و چاله هاى عميق متعددى، مانند سطح ماه، مى باشد. چاله ها و دهانه ها دراثر اصابت اجرام وسنگهاى آسمانى به وجود آمده‌اند. عطارد از داشتن جوى مناسب وكافى براى كاهش سرعت وضربه اين اجرام وسوزاندن آنها در اثر اصطكاک، محروم است.
عرض دهانه حوضه‌ی كالوريس، بزرگ‌ترين چاله‌ی عطارد، ١٣٠٠ كيلومتر اندازه گيرى شده است.

بخشهاى داخلى سياره عطارد شبيه به لايه هاى درونى زمين است. هر دوسياره در زير پوسته داراى لايه اى سنگى به نام جبه یا گوشته وداراى هسته‌اى آهنى مى‌باشند. براساس اندازه وجرم عطارد، دانشمندان براين باورند كه هسته اين سياره تقريبا سه چهارم شعاع آن را تشكيل مى دهد و تقريبا به اندازه ماه مى باشد!! البته هسته زمين نيمى ازشعاع آن رادر بر گرفته است. برخی دانشمندان علت این هسته بزرگ را ، برخورد سیاره با جسمی در اندازه ای بسیار عظیم عنوان کرده اند که باعث شده است تا این سیاره ، بخش معظمی از جبه‌ی سنگی خود را از دست بدهد.
با کشف میدان مغناطیسی ضعیف در عطارد برخی دانشمندان وجود آهن مذاب در لایه‌های خارجی هسته این سیاره را، مانند زمین ، اعلام نمودند.

عطارد ، سياره‌اى خشک، داغ و تقريبا بدون جو و هوا مى باشد. قدرت پرتوهاى خورشيد دراين سياره، تقريبا ٧ برابر قدرت آنها در زمين است!!
خورشيد در آسمان عطارد تقريبا ٢١/٢ برابر بزرگ تراز آسمان زمين ديده مى شود!!!
عطارد در جو خود براى كاهش مقدار دما و نور دريافت شده از خورشيد، گاز كافى ندارد. درطى روز دماى سياره به 4٥٠ درجه سانتيگراد مى رسد اما در شب دما ممكن است تا 180- كاهش يابد!! این یعنی چیزی حدود 620 درجه اختلاف دما بین شب و روز!! به دليل كمبود جو، آسمان عطارد سياه و تاریک است. احتمالا در طول روز ستارگان در آسمان عطارد قابل رويت هستند!
تصاوير و اطلاعات به دست آمده توسط رادار هايى بر روى زمين، حاكى از آن است كه در چاله هاى موجود در دو قطب عطارد يخ آب وجود دارد!!
كف اين چاله ها در معرض نور آفتاب قرار نمى‌گيرند و به همین خاطر، دماى كافى براى ذوب يخ در چاله هاى قطبى وجود ندارد.
درخصوص چگونگی پيدايش يخ در قطب‌هاى عطارد تنها دو منبع مشخص مى‌توانند قابل ذكر باشند: بمباران سنگهاى آسمانى و خروج فورانهاى سياره‌اى.
سنگ‌هاى آسمانى مقادير زيادى آب رابا خود به سطح عطارد، به ويژه در گذشته، حمل كرده‌اند. فوران‌هاى آب از درون سياره نيز مى‌توانند منجر به ايجاد آبراهه هايى در سطح عطارد گردند كه البته اين مطلب صرفا در حد یک نظريه مى‌باشد. مناطق هميشه سايه نزديک قطب‌هاى عطارد نقش يک تله سرد را ايفا مى‌كنند به اين صورت كه آب‌هايى كه به هر دليل به اين منطقه وارد مى‌شوند، منجمد گرديده و در همانجا باقى خواهند ماند. البته عواملى براى از بين بردن اين يخ‌ها، نظير بادهاى خورشيدى وجود دارند اما تاثير آنها بر روى يخ‌ها هنوز شناسايى نشده است.
عطارد با مقدار بسيار اندكى هليوم، هيدروژن، اكسيژن و سديم احاطه شده است. اين لايه از گازها در عطارد بسيار نازک است به طوری كه بيشترين فشار جوى ممكن يعنى بيشترين نيرويى كه وزن اين گازها در عطارد ايجاد مى‌نمايند حدود 2 تیلیاردم كيلوگرم در هر سانتيمتر مربع است!!! ($0.000000000002 kg/cm^2$) این در حالیست که فشار جوى در زمين ١/٠٣ كيلوگرم در هر سانتيمتر مربع است!
گياهان و جانوران زمينى به دليل شدت گرما و فقدان اكسيژن نمى‌توانند در عطارد به حيات خود ادامه دهند.
دانشمندان ترديد دارند كه گونه‌اى از حيات در اين سياره كشف شود.

پروازهایی به سوی عطارد:

مارینر 10 (Mariner) ایالات متحده آمریکا ، نخستین فضاپیمایی بود که به عطارد فرستاده شد. این فضاپیما که از راه دور کنترل می‌شد ، درفاصله 740 كيلومترى از عطارد در تاريخ ٢٩ مارس ١٩٧4 به پرواز در آمد. اين فضاپيما در تاريخ‌هاى 24 سپتامبر همان سال و 16 مارس ١٩٧٥، دوباره به سمت عطارد فرستاده شد.در طول اين ماموريتها، اين فضاپيما از بخش‌ها و قسمت‌هاى مختلف عطارد عكسبردارى نمود و توانست ميدان مغناطيسى اين سياره را تشخيص دهد.
مارينر ١٠ اولين فضاپيمايى بودكه به مطالعه و بررسى دو سياره پرداخت. اين فضاپيما در مسير خود به سمت عطارد ، از زهره نيز عكسبردارى نموده واندازه گيری‌هايى از اين سياره به عمل آورد. بانزديک شدن فضاپيما به سياره زهره، گرانش اين سياره بر فضاپيما تاثير گذاشته و منجر به افزايش سرعت آن گرديد و در نتيجه فضاپيما زودتر به مقصد خود يعنى عطارد رسيده و سوخت كمترى را نيز دراين راه مصرف نمود.
درسال ٢٠٠4، ايالات متحده كاوشگر مسنجر(Messenger Probe) رابه سمت عطارد فرستاد. برنامه ريزى به این شکل بود كه اين كاوشگر دوبار درسال ٢٠٠٨ ويكبار درسال ٢٠٠٩ برفراز اين سياره پرواز كند و درسال ٢٠١١ در مدارى به دور آن قرار گرفته و به مدت يک سال زمينى به مطالعه سطح اين سياره، تهيه نقشه، شناسايى تركيبات موجود، بررسى ساختمان درونى و مطالعه ميدان مغناطيسى آن بيردازد.

تاریخچه تشکیل سیاره‌ی عطارد:

تاریخ شکل‌گیری عطارد و زمین به هم شبیه می‌باشند. حدود 4.5 میلیارد سال پیش سیاره شکل گرفت. در آن زمان سيارات تحت بمباران‌هاى شديدى قرار داشتند. در اوايل اين شكل‌گيرى، عطارد با هسته‌اى آهنين و پوسته‌اى سيليكاتى ازبين مواد و غبار پيرامون خود متولد شد. پس از دوران بمباران شديد، مواد مذاب در سطح سياره جارى شده و لايه اى ديگر را براى عطارد به وجود آوردند. با گذشت دوران بمباران شديد، دوره بمباران ضعيف ترى آغاز شد. دراين دوران چاله ها و دهانه‌هاى عطارد شكل گرفتند وسپس عطارد سرد شد. با سرد شدن سياره، هسته‌ی آن شروع به انقباض نمود ودر اثر اين انقباض شكستگی‌ها وشكاف‌هايى كه شيب‌هاى تند عطارد راشكل دادند در سطح سياره به وجود آمدند.
در مرحله سوم، مواد مذاب در مناطقى جارى گشتند كه دشت‌هاى مسطح عطارد رابه وجود آوردند.
در مرحله چهارم، بمباران سنگ‌هاى ريز آسمانى، سطحى غبارى رابراى عطارد به وجود آوردند. برخورد تعداد كمى سنگ آسمانى بزرگ منجر به ايجاد چاله هايى بزرگ در سطح آن گرديد. درحال حاضر به جز برخى برخورد هاى محلى سنگ‌هاى آسمانى، سطح عطارد فعاليت خاصى نداشته وبراى ميليون‌ها سال به همين شكل باقى مانده است.

جمع بندی:

در پایان، عطارد را می‌توان نمونه‌ای شگفت‌انگیز از چگونگی شکل‌گیری و پایداری سیارات سنگی در شرایطی حدی دانست. این سیاره کوچک، که نزدیک‌ترین همسایه خورشید است، با فاصله‌ای حدود ۵۸ میلیون کیلومتر از آن قرار دارد و در مداری بیضوی و سریع به دور این ستاره می‌چرخد؛ به‌گونه‌ای که هر سال عطارد تنها ۸۸ روز زمینی طول می‌کشد. حرکت مداری خاص عطارد همراه با چرخش کند محوری‌اش (هر ۵8 روز یک بار)، سبب شده تفاوت دما میان روز و شب به شکلی افراطی باشد: از حدود ۴۳۰ درجه سانتی‌گراد در روز تا نزدیک منفی ۱۸۰ درجه سانتی‌گراد در شب. نبود جو قابل‌توجه برای حفظ گرما، این تضاد شدید دمایی را تشدید می‌کند و عطارد را به یکی از خشن‌ترین محیط‌های فیزیکی منظومه‌شمسی بدل می‌سازد.

در زیر پوسته‌ نازک و پوشیده از دهانه‌های برخوردی، عطارد دارای هسته‌ای فلزی بسیار بزرگ است که حدود 7۵ درصد از شعاع سیاره را در بر می‌گیرد. این هسته عظیم، منشأ میدان مغناطیسی ضعیف اما قابل اندازه‌گیری عطارد است؛ نشانه‌ای از فعالیت درونی که احتمالاً هنوز تا حدی ادامه دارد. بررسی داده‌های فضاپیماهایی چون مسنجر (MESSENGER) و بپی‌کلمبو (BepiColombo) نشان داده که این سیاره علی‌رغم اندازه اندکش، ترکیب شیمیایی پیچیده‌ای دارد و در فرآیند شکل‌گیری منظومه‌ی شمسی، نقش مهمی در توزیع مواد سنگی نزدیک خورشید ایفا کرده است.

از دید ناظران زمینی، عطارد به‌دلیل نزدیکی به خورشید تنها در هنگام طلوع یا غروب دیده می‌شود و مانند ماه، اهله یا فازهای متفاوت دارد؛ چراکه بخشی از سطح آن بسته به موقعیت مداری‌اش نسبت به زمین و خورشید، روشن یا تاریک جلوه می‌کند. همین فازها و لحظات کوتاه رویت، سبب شده در تاریخ نجوم از دیرباز سیاره‌ای اسرارآمیز به شمار آید.

مطالعه عطارد نه‌تنها شناخت ما از رفتار سیارات در گرمای شدید و میدان‌های تابشی را افزایش می‌دهد، بلکه به درک بهتر مکانیزم‌های شکل‌گیری هسته‌ها، توسعه‌ی میدان‌های مغناطیسی، و پایداری مدارها در نزدیکی ستارگان کمک می‌کند. عطارد، با تمام تفاوت‌های دمایی، ویژگی‌های مداری، فازهای نوری و ساختار فلزی‌اش، نمونه‌ای از تنوع حیرت‌آور جهان است؛ و هر بار که دانسته‌های ما درباره‌ی آن گسترش می‌یابد، تصویر کامل‌تری از پیدایش و پویایی منظومه شمسی در برابر چشمان ما شکل می‌گیرد و مارا شگفت زده می کند که البته همگی این‌ها گوشه‌ای از هنرنمایی خالق توانای آن است!

منابع از کتب :
شناخت عالم نوشته راجر آفریدمن و ویلیام کافمن – اطلس منظومه شمسی نوشته پاتریک مور و گری هانت – نجوم به زبان ساده نوشته مایر دگانی و گزیده مقالاتی از دانشنامه ناسا